Shloka 176
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
यदि वाप्यस्पृशन्त्या मे स्पर्श जानासि कठ्चन । ज्ञानं कृतमबीजं ते कथं तेनेह भिक्षुणा
yadi vāpy aspṛśantyā me sparśaṁ jānāsi kaścana | jñānaṁ kṛtam abījaṁ te kathaṁ teneha bhikṣuṇā ||
Bhīṣma nói: “Dẫu ta không chạm đến ngài, nếu ngài vẫn bảo rằng bằng cách nào đó cảm thấy như bị ta chạm, thì ta phải hỏi: làm sao vị du tăng, hiền triết Pañcaśikha, lại có thể truyền trao tri kiến chân thật cho ngài ở đây? Bởi ngài đã khiến tri kiến ấy trở nên ‘vô chủng’—không thể kết quả—do bám víu vào cảm giác và ngộ nhận.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma criticizes a mind that mistakes imagined sensation for reality. If one remains trapped in sensory fixation and confusion, even profound instruction becomes “abīja” (seedless)—it cannot mature into realization or ethical transformation.
Bhīṣma addresses an interlocutor who claims to feel ‘touch’ despite no contact. Using this as evidence of delusion, he questions how the ascetic teacher Pañcaśikha could have successfully transmitted liberating knowledge, since the listener’s misunderstanding has made that teaching fruitless.