Shloka 164
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
स्वदेहेनाभिषजड़े मे कुत: परपरिग्रहे । न मामेवंविधां युक्तामीदृशं वक्तुमहसि
svadehenābhiṣaṅgo me kutaḥ parapari-grahe | na mām evaṃvidhāṃ yuktām īdṛśaṃ vaktum arhasi ||
Bhīṣma nói: “Ta chẳng vướng chấp ngay cả với thân mình—thì làm sao có thể có sự luyến chấp đối với thân hay sở hữu của kẻ khác? Ngươi không nên nói những lời như thế với ta, kẻ đã an trụ trong yoga và sống đời xuất ly.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches radical non-attachment: one who has relinquished clinging even to one’s own body cannot be accused of grasping at others’ bodies or possessions. Ethical speech is also implied—one should not address a disciplined renunciant with insinuations rooted in attachment.
Bhīṣma responds to a remark that presumes desire or possessiveness. He rejects the premise by asserting his yogic discipline and renunciant stance, emphasizing that he is free from bodily attachment and therefore beyond such motivations.