Shloka 158
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
तेषु तेषु हि कालेषु तत्तदड़ विशिष्यते । येन यत् सिध्यते कार्य तत् प्राधान्याय कल्पते
teṣu teṣu hi kāleṣu tattad aṅgaṁ viśiṣyate | yena yat sidhyate kāryaṁ tat prādhānyāya kalpate ||
Bhīṣma nói: “Theo từng thời điểm, từng chi phần của quốc gia lại tỏ rõ sự trọng yếu riêng. Chi phần nào khiến một công việc được thành tựu thì đối với công việc ấy, chi phần đó phải được xem là chủ yếu. Bậc trí vì thế không xét thứ bậc theo khuôn cố định, mà xét theo nhu cầu của thời thế và sự thành công của hành động.”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Primacy in governance is contextual: among the constituents of a kingdom, whichever factor actually accomplishes the needed task at a given time should be treated as foremost. Effective and ethical rule requires situational judgment rather than rigid hierarchy.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises Yudhishthira on practical principles of statecraft, explaining that the importance of the kingdom’s constituent elements shifts with circumstances and objectives.