Shloka 123
Aśoka-śāstra: Nārada’s Instruction on the Cessation of Śoka
Grief
कृष्णश्यावच्छविच्छाय: षण्मासान्मृत्युलक्षणम् । जो काले रंगका होकर भी पीला पड़ने लगे
kṛṣṇaśyāvachavicchāyaḥ ṣaṇmāsān mṛtyulakṣaṇam |
Yājñavalkya nói: “Khi sắc da đen hay sẫm tự nhiên của một người bắt đầu trở nên tái nhợt hoặc ngả vàng, đó được xem là dấu hiệu tử vong sắp đến—người ấy không được kỳ vọng sống quá sáu tháng. Cũng vậy, kẻ tỏ lòng khinh mạn đối với chư thần và gây thù nghịch với các brāhmaṇa mang cùng dấu ấn chết chóc ấy.”
याज्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse links ethical decline—disrespecting the gods and opposing brāhmaṇas—with grave consequences, and frames certain bodily changes (a dark complexion turning pallid/yellowish) as traditional omens of imminent death. The moral emphasis is on maintaining reverence and right conduct (dharma), especially toward sacred institutions.
In Śānti Parva’s didactic setting, Yājñavalkya is instructing about signs and causes associated with impending death and misfortune. He presents a prognostic marker (complexion change) and pairs it with behavioral markers (impiety and hostility toward brāhmaṇas) as indicators that a person’s end is near.