Shloka 20
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
न चेन्द्रियव्युपरमे मनस्युपरमो भवेत् | एवं मन:प्रधानानि इन्द्रियाणि प्रभावयेत्
na cendriyavyuparame manasy uparamo bhavet | evaṁ manaḥ-pradhānāni indriyāṇi prabhāvayet |
Yājñavalkya nói: “Dẫu các giác quan ngừng hoạt động, tâm cũng chưa hẳn đã lặng. Vì thế phải biết rằng trong mọi năng lực, tâm là tối thượng: chính tâm chi phối và thúc đẩy các giác quan. Do đó, sự tự chế không đạt được chỉ bằng cách đóng lại hoạt động của giác quan, mà bằng việc chế ngự tâm đứng sau chúng.”
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
Mere withdrawal of the senses does not guarantee inner peace; the mind remains active unless it is disciplined. Since the senses are mind-led, true restraint and ethical steadiness come from mastering the mind rather than only suppressing external sense-activity.
In the Śānti Parva’s instructional discourse, the sage Yājñavalkya explains principles of inner discipline to his listener(s), emphasizing psychological causality: the mind is primary and directs the senses, so spiritual practice must address the mind’s movements.