Shloka 10

Śukasya Janma-yoga-phalaṁ — Vyāsasya Tapasā Putrārthaḥ (Śānti-parva 310)

Devanagari script

अष्टौ प्रकृतय: प्रोक्ता विकाराश्चापि षोडश । तत्र तु प्रकृतीरष्टौ प्राहुरध्यात्मचिन्तका:,प्रकृतियाँ आठ बतायी गयी हैं और उनके विकार सोलह। अध्यात्मशास्त्रका चिन्तन करनेवाले विद्वान्‌ आठ प्रकृतियोंके नाम इस प्रकार बतलाते हैं--अव्यक्त (मूल प्रकृति), महत्तत्त्व, अहंकार, आकाश, वायु, अग्नि, जल और पृथ्वी

Transliteration

aṣṭau prakṛtayaḥ proktā vikārāś cāpi ṣoḍaśa | tatra tu prakṛtīr aṣṭau prāhur adhyātma-cintakāḥ ||

Translation

Yājñavalkya nói: “Tám nguyên lý căn bản được gọi là ‘prakṛti’, và các biến dạng của chúng được nói là mười sáu. Về điều này, những bậc quán chiếu nội ngã (adhyātma) kể tám prakṛti là: căn tính vô hiển (avyakta), đại nguyên lý (mahat), ngã chấp (ahaṃkāra), và năm đại—hư không, phong, hỏa, thủy, thổ.”

Word by Word

• {'aṣṭau': 'eight', 'prakṛtayaḥ (prakṛti)': 'primordial natures

• fundamental principles/constituents', 'proktāḥ': 'declared

• taught', 'vikārāḥ': 'modifications

• derivative transformations', 'cāpi': 'and also', 'ṣoḍaśa': 'sixteen', 'tatra tu': 'therein

• in that matter', 'prāhuḥ': 'they say

• they declare', 'adhyātma-cintakāḥ': 'thinkers devoted to adhyātma

• contemplatives of the inner self/spiritual doctrine', 'avyakta': 'the unmanifest

• root nature (mūla-prakṛti)', 'mahat-tattva': 'the ‘great principle’

• cosmic intelligence', 'ahaṃkāra': 'ego-maker

• I-sense', 'ākāśa': 'space/ether', 'vāyu': 'wind/air', 'agni': 'fire', 'jala': 'water', 'pṛthivī': 'earth'}

Speaker

याज़्ञवल्क्य उवाच

Characters & Entities

• Yājñavalkya
• prakṛti
• vikāra
• avyakta
• mahat-tattva
• ahaṃkāra
• ākāśa
• vāyu
• agni
• jala
• pṛthivī