Shloka 26
Adhyāya 302: Guṇa-vicāra, Gati-bheda, and the Imperishable State
Yājñavalkya–Janaka
एवं युगपदुत्पन्न॑ं दशवर्गमसंशयम् । पज्चमं विद्धि राजेन्द्र भौतिकं सर्गमर्थवत्
evaṁ yugapad utpannaṁ daśa-vargam asaṁśayam | pañcamaṁ viddhi rājendra bhautikaṁ sargam arthavat ||
Vasiṣṭha nói: “Mười loại ấy sinh khởi đồng thời—điều này không nghi ngờ. Hỡi bậc tối thượng trong hàng quân vương, hãy hiểu sự sáng tạo thứ năm là ‘sự sáng tạo vật chất’ (bhautikā), có ý nghĩa và hữu dụng trong thực tiễn, vì đặc biệt cần thiết cho các hữu tình mang thân.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse asserts an ordered understanding of creation: ten categories are said to arise together, and among the enumerated creations the fifth is identified as the ‘material’ (bhautikā) creation—called ‘meaningful’ because it directly serves the needs and experience of embodied beings.
In Śānti Parva’s instructional setting, Vasiṣṭha is explaining a cosmological scheme to a king (addressed as rājendra), clarifying that multiple classes of beings/categories emerge simultaneously and highlighting the practical relevance of the material level of creation.