Shloka 29
Saṃhāra-krama (The Sequence of Cosmic Dissolution) — Yājñavalkya’s Discourse
पृथ्वीनाथ! बलवान् योगी बन्धनोंको तोड़नेमें समर्थ होता है, उसमें अपनेको मुक्त करनेकी पूर्ण शक्ति आ जाती है, इसमें तनिक भी संशय नहीं है ।।
Bhīṣma uvāca: Pṛthvīnātha! balavān yogī bandhanāni toḍane samartho bhavati; tasmin ātmānaṃ mocayituṃ pūrṇā śaktir āgacchati—atra tanik api saṃśayo nāsti. Balāni yogaprāptāni mayaitāni viśāṃpate, nidarśanārthaṃ sūkṣmāṇi vakṣyāmi ca punas tava.
Bhishma nói: “Hỡi chúa tể của cõi đất, một yogin hùng lực có thể bẻ gãy những xiềng xích trói buộc mình; trong người ấy khởi lên trọn vẹn năng lực tự giải thoát—không có lấy một mảy nghi ngờ. Hỡi bậc hộ dân, để làm minh chứng, ta sẽ lại thuật cho ngài nghe vài năng lực vi tế đạt được nhờ yoga.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma affirms that yoga, when fully developed, gives a yogin the strength to break inner bondage and attain self-liberation; he then signals a didactic move—illustrating this claim by describing subtle yogic powers (siddhis) as evidence of yoga’s efficacy.
In the Shanti Parva dialogue, Bhishma continues instructing King Yudhisthira. Here he reassures the king that the yogin’s capacity for liberation is certain, and he prepares to list examples of subtle powers gained through yoga to support and clarify his teaching.