Shloka 25
मनुष्य दूसरेके जिस कर्मकी निन्दा करे, उसको स्वयं भी न करे। जो दूसरेकी निन्दा करता है; किंतु स्वयं उसी निन्द्य कर्ममें लगा रहता है, वह उपहासका पात्र होता है ।।
manuṣyaḥ parasya yasya karmāṇo nindāṃ kuryāt, tat svayaṃ na kuryāt | yaḥ parasya nindāṃ karoti, kintu svayam eva tasmin nindye karmaṇi pravartate, sa upahāsasya pātraṃ bhavati || bhīru rājanyaḥ, brāhmaṇaḥ sarvabhakṣyaḥ, vaiśyo ’nīhāvān, hīnavarṇaḥ ālasaś ca śūdraḥ | vidvān akuśīlo vṛttahīnaḥ, kulīnaḥ satyād viśraṣṭo dhārmikaḥ, strī ca duṣṭā | viṣayāsakta-yogī, kevalaṃ svārthaṃ pacati yaḥ, mūḍha-vaktā, rājārahitaṃ rāṣṭram, ajitendriyo rājā ca prajāsu asnehaḥ—ete sarve śocanīyāḥ (nindanīyāḥ) ||
Parāśara nói: “Điều gì mình chê trách ở người khác thì chớ tự làm. Kẻ lên án người đời mà chính mình vẫn đắm trong việc đáng chê ấy sẽ trở thành trò cười. Tâu Đại vương, những hạng sau đáng để than thở—và vì thế đáng bị quở trách: một kṣatriya hèn nhát; một brāhmaṇa ăn bừa không phân biệt điều hợp pháp; một vaiśya không nỗ lực (hoặc trì trệ) trong việc mưu sinh và bổn phận; một śūdra lười biếng; một người học rộng mà thiếu đức hạnh; một kẻ dòng dõi cao sang nhưng không giữ chánh hạnh; một “người đạo hạnh” đã lìa chân thật; một người đàn bà hư hỏng; một yogin vướng mắc dục trần; kẻ chỉ nấu ăn cho riêng mình; kẻ nói năng ngu muội; một quốc độ không có vua; và một vị vua chưa chế ngự được các căn, lại không có lòng thương dân.”
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse condemns hypocrisy: one should not denounce an action in others while practicing the same oneself. It also presents a moral catalogue of socially and ethically ‘deplorable’ types—especially emphasizing self-control, truthful conduct, and responsibility in one’s role (including the king’s duty of care for subjects).
In Śānti Parva’s didactic setting, the sage Parāśara addresses a king and delivers ethical instruction. He first states a general rule against hypocritical blame, then enumerates examples of persons and conditions considered censurable—culminating in political warnings about a king without self-mastery and a realm without proper rulership.