Adhyāya 290: Sāṃkhya-vidhi, Deha-doṣa, Guṇa-vicāra, and Mokṣa-gati
Bhīṣma–Yudhiṣṭhira Dialogue
इसके उत्तरमें यह कहा जा सकता है कि मरकर गये हुए प्राणी पूर्वजन्ममें किये हुए कर्मोको सदैव याद नहीं रख सकते। किंतु जब किसी पूर्वकृत कर्मका फल प्राप्त होता है तब वे ही लोग सदा (मन
lokayātrāśrayaś caiva śabdo vedāśrayaḥ kṛtaḥ | śāntyarthaṃ manasas tāta naitad vṛddhānuśāsanam, tāta ||
Parāśara nói: “Về điều ấy có thể đáp rằng: chúng sinh đã chết đi không thể luôn nhớ các nghiệp đã làm trong đời trước. Nhưng khi quả của một nghiệp xưa trổ đến, chính họ lại nhớ rằng nghiệp có bốn dạng—do tâm, do lời, do mắt và do hành động—và nói: ‘Hẳn ta đã làm một việc như thế trong đời trước nên nay mới nhận quả này.’ Lại có kẻ hoài nghi bảo rằng lời Veda chỉ được tôn làm thẩm quyền để nuôi sống cuộc đời và làm yên tâm trí; nhưng, con yêu, đó không phải lời dạy của các bậc hiền triết xưa.”
पराशर उवाच
Parāśara rejects the view that Vedic injunctions are merely pragmatic tools for livelihood or psychological comfort. He affirms that the Veda is upheld by the wise as genuine authority, consistent with moral causality: actions have real consequences, not merely consolatory narratives.
In the Śānti Parva’s didactic setting, Parāśara addresses a listener (“tāta”) and counters nāstika-style skepticism. He insists that the elders’ tradition does not reduce Vedic teaching to social utility or mental pacification, but treats it as a serious guide to dharma and karmic order.