Shloka 1246
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
सहसंर॑ तुभ्यमित्युक्त्वा ब्राह्मणान् सम्प्रपद्यते । “राजा अपने विशाल यज्ञमें ब्राह्मणोंको सोनेके निष्क दिया करते थे। वहाँ द्विजलोग पुकार-पुकारकर कहते कि “ब्राह्मणो! यह तुम्हारे लिये निष्क है
sahasraṃ tubhyam ity uktvā brāhmaṇān samprapadyate |
Vāyu nói: “Trong đại tế lễ ấy, nhà vua ban cho các brāhmaṇa những niṣka bằng vàng. Tại đó, các bậc ‘nhị sinh’ cứ gọi mãi: ‘Hỡi các brāhmaṇa! Niṣka này dành cho các ngươi, niṣka này dành cho các ngươi!’ nhưng chẳng ai bước lên nhận. Chỉ khi nhà vua tuyên bố: ‘Một nghìn niṣka cho các ngươi!’ thì mới khiến các brāhmaṇa chịu nhận tiến ra.” Câu chuyện cho thấy sự thanh tịnh của việc bố thí và sự tiết chế của người xứng đáng có thể bị thử thách bởi sức cám dỗ của của cải; và lòng hào phóng có thể vượt qua sự do dự mà không cần cưỡng ép.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The passage underscores dāna-dharma and the ethical tension between worthy restraint and the lure of excessive wealth: even virtuous recipients may hesitate to accept gifts, and the giver’s strategy of increasing the offering shows how desire can be awakened by magnitude. It invites reflection on purity of intention in giving and self-control in receiving.
During a grand royal sacrifice, gold niṣkas are announced for brāhmaṇas, but no one steps forward to take them. The king (or announcers) then proclaims a much larger gift—“a thousand for you”—and only then do brāhmaṇas come forward to accept.