Shloka 32
यः पश्यति स संतुष्टो न पश्यंश्व विहन्यते | यश्चाप्यल्पेन संतुष्टो लोकेडस्मिन् मुक्त एव सः,“जो ऐसा देखता है, वह संतुष्ट एवं मुक्त होता है; किंतु जो ऐसा नहीं देखता, वह मारा जाता है--जन्म, मृत्युके चक्रमें पड़ा रहता है। जो थोड़ेसे लाभमें ही संतुष्ट रहता है, वह इस जगतमें मुक्त ही है”
yaḥ paśyati sa santuṣṭo na paśyaṁś ca vihanyate | yaś cāpy alpena santuṣṭo loke 'smin mukta eva saḥ ||
Bhishma nói: “Ai thấy được (thực tại như thật) thì trở nên tri túc và nhờ đó được tự do; còn ai không thấy thì bị quật ngã—mắc kẹt trong vòng sinh tử luân hồi. Và bất cứ ai tri túc dù chỉ với chút ít, ngay trong đời này cũng đã là kẻ giải thoát.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True perception (right seeing) leads to contentment, and contentment is presented as a mark of liberation; lack of such insight keeps one vulnerable to suffering and bound to saṁsāra. Even satisfaction with small gains is praised as practical freedom while living.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and the path beyond sorrow, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira that inner vision and contentment—not external accumulation—are decisive for freedom, contrasting the liberated person with one who remains trapped in repeated birth and death.