जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः
Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry
पुरुषे तिष्ठती बुद्धिस्त्रिषु भावेषु वर्तते । कदाचिल्लभते प्रीतिं कदाचिदपि शोचति,साक्षी आत्माके आश्रित रहनेवाली बुद्धि सात्चिक, राजस और तामस तीन भावोंमें (जो सुख-दुःख और मोहरूप हैं) स्थित होती है, इसीलिये कभी (सत्त्वगुणका उद्रेक होनेपर) उसे आनन्द प्राप्त होता है और कभी (रजोगुणकी अधिकता होनेपर) वह दुःख- शोकका अनुभव करती है
puruṣe tiṣṭhatī buddhis triṣu bhāveṣu vartate | kadācil labhate prītiṁ kadācid api śocati |
Bhīṣma nói: “Dẫu trí phân biệt (buddhi) trú trong con người (puruṣa), nó vẫn vận hành giữa ba khuynh hướng. Có lúc nó đạt niềm vui và sự mãn nguyện; có lúc lại rơi vào buồn khổ và than khóc. Vì thế, kinh nghiệm của tâm lên xuống tùy theo sự lấn át của các phẩm tính nội tại ấy.”
भीष्म उवाच