Shloka 97

Devanagari script

एकपाद्वहुनेत्राय एकशीष्णें नमोस्तु ते । रुद्राय क्षुद्रलुब्धाय संविभागप्रियाय च,एक पाद, अनेक नेत्र और एक मस्तकवाले आपको प्रणाम है। भक्तोंकी दी हुई छोटी- से-छोटी वस्तुके लिये भी लालायित रहनेवाले और उसके बदलेमें उन्हें अपार धनराशि बाँट देनेकी रुचि रखनेवाले आप भगवान्‌ रुद्रको नमस्कार है

Transliteration

ekapād-bahunetrāya ekaśīrṣṇe namo 'stu te | rudrāya kṣudralubdhāya saṃvibhāgapriyāya ca ||

Translation

Bhīṣma kính lễ Rudra: Đấng một chân, nhiều mắt, một đầu. Ngài ca ngợi ân điển nghịch thường của Rudra—dường như khát khao cả lễ vật nhỏ nhoi nhất của người sùng tín, nhưng lại vui thích hoàn trả bằng của cải và phúc lành vô lượng.

Word by Word

• एकपादबहुनेत्राय: to (him) who has one foot and many eyes
• एकपादबहुनेत्राय: Sampradana
• Type: Adjective
• Root: एकपादबहुनेत्र (बहुव्रीहिसमास-प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Dative, Singular

• एकशीर्ष्णे: to (him) who has one head
• एकशीर्ष्णे: Sampradana
• Type: Adjective
• Root: एकशीर्षन् (बहुव्रीहिसमास-प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Dative, Singular

• नमः: salutation
• Type: Indeclinable
• Root: नमस्
• Form: true

• अस्तु: let it be
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: Imperative (Vidhi-lin/Loṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• ते: to you
• ते: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Masculine/Neuter, Dative, Singular

• रुद्राय: to Rudra
• रुद्राय: Sampradana
• Type: Noun
• Root: रुद्र
• Form: Masculine, Dative, Singular

• क्षुद्रलुब्धाय: to (him) greedy even for trifles
• क्षुद्रलुब्धाय: Sampradana
• Type: Adjective
• Root: क्षुद्रलुब्ध (बहुव्रीहिसमास-प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Dative, Singular

• संविभागप्रियाय: to (him) who is fond of distribution/sharing
• संविभागप्रियाय: Sampradana
• Type: Adjective
• Root: संविभागप्रिय (षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-समास-प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Dative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च
• Form: true

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Rudra (Shiva)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse teaches a devotional ethic of reciprocity: even a small offering made with faith is valued by the deity, and divine grace responds with magnified generosity. It also frames Rudra as omniscient and transcendent, beyond ordinary physical categories.

What is happening in the narrative?

In the Shanti Parva, Bhishma is instructing and also reciting praises; here he addresses Rudra directly with epithets and salutations, describing Rudra’s distinctive form and his delight in accepting offerings and bestowing abundant returns.