Shloka 169
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
जो रातमें राहुके मुखमें प्रवेश करके स्वयं चन्द्रमाके अमृतका पान करते हैं; तथा स्वयं ही राहु बनकर सूर्यपर ग्रहण लगाते हैं, वे परमात्मा मेरी रक्षा करें ।।
bhīṣma uvāca | ye rātrau rāhoḥ mukhe praviśya svayaṃ candramasaḥ amṛtaṃ pibanti, tathā svayam eva rāhur bhūtvā sūrye grahaṇaṃ kurvanti, te paramātmānaḥ māṃ rakṣantu || ye cānupatitā garbhā yathā bhāgān upāsate | namas tebhyaḥ svadhā svāhā prāpnuvantu mudantu te ||
Bhīṣma nói: “Nguyện những quyền năng tối thượng ấy che chở cho ta—những đấng ban đêm bước vào miệng Rāhu mà tự mình uống cam lộ của mặt trăng, và khi hóa thành Rāhu thì giáng nhật thực lên mặt trời. Xin đảnh lễ các thần linh và các bậc tổ tiên, sinh sau Phạm Thiên (Brahmā), đến gần phần lễ được định trong tế tự như trẻ thơ tìm phần của mình. Nguyện họ nhận đúng phẩm vật cúng dường nhờ lời xướng ‘svāhā’ và ‘svadhā’, được thỏa lòng và hoan hỷ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames cosmic phenomena (eclipses) and sacrificial order as expressions of a higher divine governance: one seeks protection by honoring the powers that regulate the cosmos and by giving each class of recipients—gods and ancestors—their proper ritual due through ‘svāhā’ and ‘svadhā.’
Bhīṣma utters a protective invocation: he calls upon the supreme powers associated with Rahu’s eclipsing of the moon and sun, then offers salutations to the deities and ancestors who receive their allotted portions in sacrifice, praying that they accept the offerings and be pleased.