Shloka 45
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
Devanagari script
षड् रसान् निवहन्त्येता गुडकुल्या मनोरमा: । उच्चावचानि मांसानि भक्ष्याणि विविधानि च,ये सब नदियाँ षट्रस भोजन प्रवाहित कर रही थीं। गुड़के रसकी छोटी-छोटी मनोरम नहरें दृष्टिगोचर होती थीं। नाना प्रकारके फलोंके गूदे और भाँति-भाँतिके भक्ष्य-पदार्थ प्रस्तुत किये गये थे
Translation
Những dòng sông ấy cuốn theo đủ sáu vị của món ăn. Những con mương nhỏ xinh đầy nước đường thốt nốt (guḍa) hiện ra trước mắt. Lại bày biện đủ thứ thịt và vô vàn món nhai khác nhau.
Word by Word
षट्six
षट्:
Karma
TypeAdjective
Rootषट्
FormMasculine, Accusative, Plural
रसान्tastes/juices (flavors)
रसान्:
Karma
TypeNoun
Rootरस
FormMasculine, Accusative, Plural
निवहन्तिthey carry/bring along
निवहन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootवह्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
एताthese
एता:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
गुडकुल्याःchannels/streams of jaggery (molasses)
गुडकुल्याः:
Karta
TypeNoun
Rootगुडकुल्या
FormFeminine, Nominative, Plural
मनोरमाःdelightful/beautiful
मनोरमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमनोरम
FormFeminine, Nominative, Plural
उच्चावचानिvarious (high and low; diverse)
उच्चावचानि:
Karma
TypeAdjective
Rootउच्चावच
FormNeuter, Accusative, Plural
मांसानिmeats
मांसानि:
Karma
TypeNoun
Rootमांस
FormNeuter, Accusative, Plural
भक्ष्याणिedibles/foods to be eaten
भक्ष्याणि:
Karma
TypeNoun
Rootभक्ष्य
FormNeuter, Accusative, Plural
विविधानिvarious
विविधानि:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
दक्ष उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes