Shloka 3436
वृत्ति-सत्सङ्ग-दान-धर्म
Livelihood, Virtuous Association, and Ethics of Giving
आस्यैरन्ये चाग्रसन्त तथैव परिचारकान् । कोई विकराल मुखवाले पार्षद यज्ञके यूरोको उखाड़कर वहाँ चारों ओर चक्कर लगाने लगे | दूसरोंने यज्ञके परिचारकोंको अपने मुखका ग्रास बना लिया
āsyair anye cāgrasan tathaiva paricārakān | kecid vikarāla-mukhavāle pārṣadā yajñasya yūpān utkhādya tatra caturdiśaṁ cakraṁ bhramituṁ pracakramuḥ | anye tu yajñasya paricārakān svamukha-grāsaṁ cakruḥ |
Bhīṣma nói: “Trong số họ, có kẻ há miệng rộng mà nuốt chửng cả những người hầu cận. Một vài tùy tùng mặt mũi gớm ghiếc đã nhổ bật các cột tế lễ rồi quay cuồng chạy vòng khắp bốn phương tại đó. Những kẻ khác biến các gia nhân của lễ tế thành miếng mồi trong miệng mình. Cảnh tượng ấy phơi bày sự sụp đổ của trật tự thiêng, khi bạo lực xâm phạm sự che chở vốn dành cho yajña và những người phụng sự nó.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage underscores how adharma manifests as the violation of sacred boundaries: when violence targets a yajña and its attendants, social and cosmic order (ṛta/dharma) is shown as collapsing. It warns that unchecked brutality can overturn institutions meant to sustain harmony.
Bhishma describes a terrifying outbreak of violence in which grotesque followers attack a sacrificial setting: they uproot the yajña-posts (yūpas), roam about wildly, and devour the ritual attendants, turning a place of sanctity into a scene of chaos.