Shloka 2
उशनसः (शुक्रस्य) चरितम् — The Account of Uśanā (Śukra): Yoga, Grievance, and Pacification
Devanagari script
लोकसम्भावितैर्दु:खं यत् प्राप्तं कुरुसत्तम । प्राप्प जाति मनुष्येषु देवेरपि पितामह,कुरुश्रेष्ठ पितामह! देवताओंद्वारा मानवलोकमें जन्म पाकर तथा सब लोगोंद्वारा सम्मानित होकर भी हमें यहाँ महान् दुःख प्राप्त हुआ है
Translation
Ôi Tổ phụ, bậc tối thượng của dòng Kuru! Dẫu được chư thiên cho sinh vào cõi người và được mọi người tôn kính, vậy mà nơi đây chúng con vẫn gánh chịu nỗi khổ lớn lao.
Word by Word
लोकworld/people
लोक:
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative/Accusative (as compound member), Singular
सम्भावितैःhonoured/respected (by)
सम्भावितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसम्भावित (सम् + भाव्, क्त)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
दुःखम्sorrow, suffering
दुःखम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्which/that
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
प्राप्तम्obtained/has come
प्राप्तम्:
TypeAdjective
Rootप्राप्त (प्र + आप्, क्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
कुरुसत्तमO best of the Kurus
कुरुसत्तम:
TypeNoun (vocative epithet)
Rootकुरु-सत्तम
FormMasculine, Vocative, Singular
प्राप्यhaving obtained/attained
प्राप्य:
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (ल्यप्/क्त्वान्त अव्यय)
FormAbsolutive (gerund)
जातिम्birth/state of being (a kind)
जातिम्:
Karma
TypeNoun
Rootजाति
FormFeminine, Accusative, Singular
मनुष्येषुamong humans
मनुष्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Locative, Plural
देवैःby the gods
देवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Instrumental, Plural
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
FormParticle
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
कुरुश्रेष्ठO best of the Kurus
कुरुश्रेष्ठ:
TypeNoun (vocative epithet)
Rootकुरु-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes