Shloka 3
मोक्षधर्मः — स्नेहपाशच्छेदः
Mokṣa-dharma: Cutting the Bonds of Attachment
(अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । हारीतेन पुरा गीतं त॑ निबोध युधिछिर ।।) युधिष्ठिर! पूर्वकालमें हारीत मुनिने जो ज्ञानका उपदेश किया है, इस विषयमें विज्ञ पुरुष उसी प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया करते हैं, उसे सुनो ।। स्वगृहादभिनिस्सृत्य लाभेडलाभे समो मुनि: । समुपोढेषु कामेषु निरपेक्ष: परिव्रजेत्,मुमुक्षु पुरुषको चाहिये कि लाभ और हानिमें समान भाव रखकर मुनिवृत्तिसे रहे और भोगोंके उपस्थित होनेपर भी उनकी आकांक्षासे रहित हो अपने घरसे निकलकर संन्यास ग्रहण कर ले
atrāpy udāharantīmam itihāsaṁ purātanam | hārītena purā gītaṁ taṁ nibodha yudhiṣṭhira || svagṛhād abhinissṛtya lābhe ’lābhe samo muniḥ | samupoḍheṣu kāmeṣu nirapekṣaḥ parivrajet ||
Bhīṣma nói: “Ở đây nữa, bậc trí thường nêu một tiền lệ cổ xưa. Hãy lắng nghe, hỡi Yudhiṣṭhira, câu chuyện xưa từng được hiền triết Harita ngâm tụng. Người cầu giải thoát nên rời bỏ mái nhà mình mà du hành như kẻ xuất gia: tâm bình đẳng trước được và mất, sống theo kỷ luật của bậc hiền, và không khởi lòng ham muốn dù các đối tượng hưởng thụ có hiện đến.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A liberation-seeker should renounce household attachment, remain even-minded in gain and loss, and be free from craving even when pleasures are available—embracing the life of a wandering renunciant (parivrājaka).
Bhishma introduces an authoritative ancient example: a teaching attributed to the sage Harita. He urges Yudhishthira to listen, using this traditional account to support guidance on renunciation and inner detachment.