Shloka 7
Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma
Vṛtra–Uśanā exemplum begins
तदनन्तर उस ब्राह्मणने शान्त मनसे देवताओंके अनुचर कुण्डधार नामक मेघको पास ही खड़ा देखा ।। दृष्टवैव तं॑ महाबाहुं तस्य भक्तिरजायत । अयं मे धास्यति श्रेयो वपुरेतद्धि तादूशम्,उस महाबाहु मेघको देखते ही ब्राह्मणके मनमें उसके प्रति भक्ति उत्पन्न हो गयी और वह सोचने लगा कि यह अवश्य मेरा कल्याण करेगा; क्योंकि इसका यह शरीर वैसे ही लक्षणोंसे सम्पन्न है
tadanantaraṃ sa brāhmaṇaḥ śānta-manasaḥ devatānām anucaraṃ kuṇḍadhāra-nāmakaṃ meghaṃ pārśve sthitaṃ dadarśa | dṛṣṭvaiva taṃ mahābāhuṃ tasya bhaktir ajāyata | ayaṃ me dhāsyati śreyo vapur etad hi tādṛśam ||
Sau đó, vị Bà-la-môn—tâm đã lắng yên—thấy ngay gần bên một đám mây tên Kuṇḍadhāra, kẻ tùy tùng của chư thiên, đứng sát cạnh. Vừa trông thấy bậc “đại bàng” ấy, lòng sùng kính liền dấy lên trong ông, và ông nghĩ: “Chắc chắn người này sẽ đem lại điều lành cho ta; bởi chính hình tướng ấy mang những dấu hiệu cát tường như vậy.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how inner calm (śānta-manasaḥ) enables recognition of beneficent, dharmic support, and how devotion (bhakti) can arise from perceiving auspicious qualities—directing the mind toward śreyas (true welfare) rather than mere immediate gain.
A brahmin, now composed, notices a divine attendant in the form of a cloud named Kuṇḍadhāra standing nearby. On seeing this mighty figure, he feels devotion and concludes that this being will bring him welfare because its appearance bears favorable, auspicious characteristics.