Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Yudhiṣṭhira’s Remorse and Vyāsa’s Teaching on Impermanence (Śoka-nivāraṇa)

कृष्णं च पुण्डरीकाक्षं किल्बिषी भ्रूणहा यथा । मैंने राज्यके लोभमें पड़कर जब पर्वतोंपर उत्पन्न हुए सिंहके समान पराक्रमी अभिमन्युको द्रोणाचार्यद्वारा सुरक्षित कौरवसेनामें झोंक दिया, तभीसे भ्रूण-हत्या करनेवाले पापीके समान मैं अर्जुन तथा कमलनयन श्रीकृष्णकी ओर आँख उठाकर देख नहीं पाता हूँ ।। द्रौपदी चापि दुःखार्ता पञ्चपुत्रैर्विनाकृताम्‌

yudhiṣṭhira uvāca | kṛṣṇaṃ ca puṇḍarīkākṣaṃ kilbiṣī bhrūṇahā yathā | mayā rājyasya lobhena patitena yadā parvatopajātasiṃhasamaparākramam abhimanyum droṇācāryarakṣitāyāṃ kauravasenāyāṃ prākṣiptam | tadāprabhṛti bhrūṇahatyāpāpīva ahaṃ arjunaṃ ca kamalanayanaṃ śrīkṛṣṇaṃ ca ūrdhvaṃ cakṣuṣā draṣṭuṃ na śaknomi || draupadī cāpi duḥkhārtā pañcaputrair vinākṛtā |

Yudhiṣṭhira nói: “Ta không thể ngẩng mắt nhìn Arjuna hay Kṛṣṇa mắt như hoa sen, như thể ta là kẻ tội đồ phạm tội sát thai. Bởi vì, sa vào lòng tham vương quyền, ta đã ném Abhimanyu—dũng mãnh như sư tử, như sinh ra giữa non cao—vào đạo quân Kaurava được Droṇa che chở. Từ khoảnh khắc ấy, ta không còn dám nhìn lên họ nữa. Và Draupadī cũng vậy, đau đớn vì sầu khổ, đã bị bỏ lại trong cảnh mất cả năm người con trai.”

कृष्णम्Krishna (as object)
कृष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पुण्डरीक-अक्षम्lotus-eyed (one)
पुण्डरीक-अक्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुण्डरीकाक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
किल्बिषीa sinner
किल्बिषी:
Karta
TypeNoun
Rootकिल्बिषिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्रूण-हाslayer of an embryo (brahma-hatyā-like sinner)
भ्रूण-हा:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रूणहन्
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
द्रौपदीDraupadi
द्रौपदी:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
दुःख-आर्ताdistressed with sorrow
दुःख-आर्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखार्त
FormFeminine, Nominative, Singular
पञ्च-पुत्रैःby/with (her) five sons
पञ्च-पुत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootपञ्चपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
विना-कृताम्made bereft (of), deprived
विना-कृताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविनाकृत
FormFeminine, Accusative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
K
Kṛṣṇa
A
Arjuna
A
Abhimanyu
D
Droṇācārya (Droṇa)
K
Kaurava army (Kaurava-senā)
D
Draupadī