Yudhiṣṭhira’s Remorse and Vyāsa’s Teaching on Impermanence (Śoka-nivāraṇa)
कृष्णं च पुण्डरीकाक्षं किल्बिषी भ्रूणहा यथा । मैंने राज्यके लोभमें पड़कर जब पर्वतोंपर उत्पन्न हुए सिंहके समान पराक्रमी अभिमन्युको द्रोणाचार्यद्वारा सुरक्षित कौरवसेनामें झोंक दिया, तभीसे भ्रूण-हत्या करनेवाले पापीके समान मैं अर्जुन तथा कमलनयन श्रीकृष्णकी ओर आँख उठाकर देख नहीं पाता हूँ ।। द्रौपदी चापि दुःखार्ता पञ्चपुत्रैर्विनाकृताम्
yudhiṣṭhira uvāca | kṛṣṇaṃ ca puṇḍarīkākṣaṃ kilbiṣī bhrūṇahā yathā | mayā rājyasya lobhena patitena yadā parvatopajātasiṃhasamaparākramam abhimanyum droṇācāryarakṣitāyāṃ kauravasenāyāṃ prākṣiptam | tadāprabhṛti bhrūṇahatyāpāpīva ahaṃ arjunaṃ ca kamalanayanaṃ śrīkṛṣṇaṃ ca ūrdhvaṃ cakṣuṣā draṣṭuṃ na śaknomi || draupadī cāpi duḥkhārtā pañcaputrair vinākṛtā |
Yudhiṣṭhira nói: “Ta không thể ngẩng mắt nhìn Arjuna hay Kṛṣṇa mắt như hoa sen, như thể ta là kẻ tội đồ phạm tội sát thai. Bởi vì, sa vào lòng tham vương quyền, ta đã ném Abhimanyu—dũng mãnh như sư tử, như sinh ra giữa non cao—vào đạo quân Kaurava được Droṇa che chở. Từ khoảnh khắc ấy, ta không còn dám nhìn lên họ nữa. Và Draupadī cũng vậy, đau đớn vì sầu khổ, đã bị bỏ lại trong cảnh mất cả năm người con trai.”
युधिछिर उवाच