Shloka 37
ये च च्छिन्दन्ति वृषणान् ये च भिन्दन्ति नस्तकान् | वहन्ति महतो भारान् बध्नन्ति दमयन्ति च,जो लोग बैलोंको बधिया करके बाँधते-नाथते, उनसे भारी बोझ ढुलाते और उनका दमन करके उन्हें कामपर निकालते हैं, जो कितने ही जीवोंको मारकर खा जाते हैं, मनुष्य होकर मनुष्योंको दास बनाकर और उनके परिश्रमका फल आप भोगते हैं, उनकी तुम निन्दा क्यों नहीं करते हो?
ye ca cchindanti vṛṣaṇān ye ca bhindanti nastakān | vahanti mahato bhārān badhnanti damayanti ca ||
Tulādhāra nói: “Còn những kẻ thiến bò đực, xỏ mũi chúng, bắt chúng gánh vác nặng nề, trói buộc và khuất phục để ép làm việc—sao ngươi không lên án họ? Cũng vậy, những kẻ giết và ăn vô số sinh linh, và những kẻ tuy là người mà lại biến người khác thành nô lệ, hưởng thụ thành quả lao động của họ—vì sao họ không bị ngươi trách cứ?”
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
Tulādhāra presses for moral consistency: if one condemns certain forms of harm, one must also recognize and condemn socially normalized harms—cruelty to animals through mutilation and forced labor, killing for food, and human exploitation through enslavement and appropriation of others’ labor.
In the Tulādhāra episode of Śānti Parva, Tulādhāra responds to a moral critic by pointing to everyday, accepted practices of violence and domination. He challenges selective outrage and redirects the discussion toward a broader, more impartial standard of dharma grounded in non-injury and fairness.