Shloka 19
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
जैसे सब लोग मौतके मुखमें जानेसे डरते हैं, उसी प्रकार जिसके स्मरणमात्रसे सब लोग उद्विग्न हो उठते हैं तथा जो कटुवचन बोलनेवाला और दण्ड देनेमें कठोर है, ऐसे मनुष्यको महान् भयका सामना करना पड़ता है |। यथावद् वर्तमानानां वृद्धानां पुत्रपौत्रिणाम् । अनुवर्तामहे वृत्तमहिंस्राणां महात्मनाम्,जो वृद्ध हैं, पुत्र और पौत्रोंसे सम्पन्न हैं, शास्त्रके अनुसार यथोचित आचरण करते हैं और किसी भी जीवकी हिंसा नहीं करते हैं, उन्हीं महात्माओंके बर्तावका मैं भी अनुसरण करता हूँ
tulādhāra uvāca | yathā sarve janā mṛtyoḥ mukhe gantuṁ bibhyati, tathā yasya smaraṇamātreṇa sarve janā udvignā bhavanti, yaś ca kaṭuvākya-vaktā daṇḍe ca kaṭhoraḥ, sa mahad bhayaṁ pratipadyate | yathāvad vartamānānāṁ vṛddhānāṁ putra-pautriṇām | anuvartāmahe vṛttam ahiṁsrāṇāṁ mahātmanām ||
Tūlādāra nói: Như mọi người sợ bước vào chính miệng tử thần, cũng vậy, kẻ chỉ cần bị nhắc đến đã khiến ai nấy bất an—kẻ nói lời cay nghiệt và nghiêm khắc trong trừng phạt—ắt phải đối diện nỗi sợ lớn. Còn ta, ta noi theo hạnh của những bậc đại tâm, các bô lão sống đúng theo phép dharma, được phúc có con cháu, và không làm hại bất kỳ sinh linh nào.
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
Harshness—whether in speech or in punitive severity—creates fear in others and rebounds as great fear for the harsh person; the recommended model is the dharmic conduct of non-violent, disciplined elders who live according to śāstra.
Tulādhāra is instructing his interlocutor by contrasting two life-patterns: the feared, harsh punisher whose presence unsettles society, and the exemplary elders who practice prescribed conduct and ahiṁsā; he declares that he follows the latter.