Shloka 16
कपिलगोसंवादे गृहस्थ-त्यागधर्मयोः प्रमाण्यविचारः
Kapila–Cow Dialogue: Authority of Householder and Renunciant Dharmas
वातातपसहो ग्रीष्मे न च धर्ममविन्दत । दुःखशय्याश्व विविधा भूमौ च परिवर्तते
vātātapasaho grīṣme na ca dharmam avindata | duḥkhaśayyāś ca vividhā bhūmau ca parivartate ||
Bhīṣma nói: “Chịu đựng gió nóng và nắng lửa mùa hạ, ông vẫn không đạt được dharma chân thật. Ông nằm trên đủ thứ giường đau đớn và lăn mình trên đất trần—ôm lấy gian khổ bằng nhiều cách—nhưng sự hiểu biết đích thực về chính đạo vẫn không khởi lên trong ông.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Severe austerity and physical mortification—enduring heat, wind, and painful sleeping practices—do not by themselves yield realization of dharma. Ethical clarity and right understanding are distinct from mere suffering.
Bhishma describes an ascetic figure who undertakes extreme bodily hardships (bearing summer heat, lying on painful beds, rolling on the ground), yet fails to attain the true knowledge or realization of dharma.