कालनियमः शोकशमनं च
Kāla as Regulator; Pacification of Grief
“मैं प्रत्यक्ष देख रहा हूँ और तुम भी देख सकते हो, जो लोग धनोपार्जनके प्रयत्नमें लगे हुए हैं, उनके लिये त्याज्य कर्मोंको छोड़ना अत्यन्त कठिन हो रहा है ।।
vaiśampāyana uvāca | ye vittam abhipadyante samyaktvaṃ teṣu durlabham | drohataḥ praiti tat prāhuḥ pratikūlaṃ yathā-tatham ||
Ta thấy rõ ràng—và ngươi cũng có thể thấy—rằng đối với kẻ chìm đắm trong việc mưu cầu của cải, việc từ bỏ những hành vi đáng phải từ bỏ trở nên vô cùng khó. Trong những người chạy theo giàu sang, sự ngay chính chân thật hiếm hoi; bởi người ta thường nói rằng của cải đến với kẻ mang lòng ác ý đối với người khác, và dù có đạt được, thứ của ấy cũng sẽ trở nên nghịch hại theo cách này hay cách khác.
वैशम्पायन उवाच
The verse warns that intense pursuit of wealth makes moral clarity and renunciation of improper actions difficult; riches often arise through harming others, and such gains tend to bring adverse consequences.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vaiśampāyana reports an ethical observation: society shows that those chasing wealth struggle to give up blameworthy deeds, and the wealth so acquired is frequently tied to hostility and later misfortune.