Shloka 6
चिरकारि-उपाख्यानम् / The Exemplum of Cirakārī: Deliberation Before Irreversible Action
न च पापकृतः पापान्मुच्यन्ते केचिदापदि । अपापवादी भवति यथा भवति धर्मकृत् । धर्मस्य निष्ठा त्वाचारस्तमेवाश्रित्य भोत्स्यसे
bhīṣma uvāca | na ca pāpakṛtaḥ pāpān mucyante kecid āpadi | apāpavādī bhavati yathā bhavati dharmakṛt | dharmasya niṣṭhā tv ācāras tam evāśritya bhotsyase |
Kẻ làm ác không vì gặp cơn nguy biến mà tự nhiên được giải thoát khỏi tội lỗi. Cũng như người hành Dharma không trở thành kẻ bênh vực tội lỗi, nền tảng kiên cố của Dharma chính là ācāra—chánh hạnh, nếp sống đúng đắn. Vì vậy, chỉ khi nương tựa nơi chánh hạnh, ngươi mới có thể thấu hiểu và sống theo chân tướng của Dharma, dẫu giữa nghịch cảnh.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Moral responsibility does not vanish in times of crisis: wrongdoing is not erased merely because one suffers during adversity. Dharma rests on ācāra—consistent right conduct—and a truly righteous person does not justify sin even under pressure.
In the Śānti Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he emphasizes that even in calamity one should not defend or normalize wrongdoing, and that the reliable guide to dharma is established good conduct (ācāra).