Shloka 26
राजधर्मः—राष्ट्ररक्षणं, दण्डनीतिः, हयग्रीवोपाख्यानम्
Royal Duty: Protection, Penal Policy, and the Hayagrīva Exemplum
आयासो वापि यन्मूलस्तदेकाड्मपि त्यजेत् । “जिसके कारण शोक और बढ़ा हुआ ताप होता हो अथवा जो आयासका भी मूल कारण हो, वह अपने शरीरका एक अंग भी हो तो भी उसको त्याग देना चाहिये ।।
āyāso vāpi yanmūlas tad ekāṅgam api tyajet | sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ priyaṃ vā yadi vāpriyam | prāptaṃ prāptam upāsīta hṛdayenāparājitaḥ ||
Vyāsa nói: Bất cứ điều gì trở thành nguồn cơn của sầu khổ và nỗi nóng bức dày vò—thậm chí là gốc rễ của sự lao lực kiệt quệ—đều phải dứt bỏ, dù nó thân thiết và quý trọng như chính một chi thể của mình. Dù điều đến là lạc hay khổ, đáng yêu hay đáng ghét, hễ đến thì hãy đón nhận như nó đến; đừng để trái tim bị khuất phục—đừng đầu hàng dũng khí nội tâm.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Remove from life whatever is the root of sorrow and exhausting distress—even if it feels as close as one’s own limb—and cultivate an undefeated inner stance that accepts whatever comes (pleasant or unpleasant) without losing courage.
In the Śānti Parva’s instruction on right conduct and inner steadiness, Vyāsa delivers a concise ethical counsel: renounce the causes of grief and strain, and meet changing experiences—joy or sorrow, liked or disliked—with resilient acceptance.