Shloka 17
Devanagari script
नष्टे धने वा दारे वा पुत्रे पितरि वा मृते । अहो दुःखमिति ध्यायन् दुःखस्यापचितिं चरेत्,“धनके नष्ट होनेपर अथवा स्त्री, पुत्र या पिताकी मृत्यु होनेपर मनुष्य “हाय! मुझपर बड़ा भारी दुःख आ पड़ा” इस प्रकार चिन्ता करते हुए उस दुःखकी निवृत्तिकी चेष्टा करता है
Translation
“Khi của cải tiêu tan, hoặc khi vợ, con hay cha qua đời, con người nghĩ: ‘Ôi, một nỗi khổ nặng nề đã giáng xuống ta!’ rồi lo toan tìm cách dứt trừ nỗi khổ ấy.”
Word by Word
नष्टेwhen (it is) lost
नष्टे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनष्ट (√नश्)
FormNeuter, Locative, Singular
धनेin wealth; when wealth
धने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
दारेin wife (spouse); when wife
दारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदार
FormMasculine, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
पुत्रेin (one's) son; when son
पुत्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Locative, Singular
पितरिin (one's) father; when father
पितरि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
मृतेwhen (he is) dead
मृते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमृत (√मृ)
FormMasculine, Locative, Singular
अहोalas! ah!
अहो:
TypeIndeclinable
Rootअहो
दुःखम्sorrow, suffering
दुःखम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
ध्यायन्thinking, brooding
ध्यायन्:
Karta
TypeVerb
Rootध्याय (√ध्यै)
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःखस्यof sorrow
दुःखस्य:
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Genitive, Singular
अपचितिम्removal, cessation
अपचितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअपचिति
FormFeminine, Accusative, Singular
चरेत्should practice/undertake
चरेत्:
TypeVerb
Rootचर्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
व्यास उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes