Shloka 15
राजधर्मः—राष्ट्ररक्षणं, दण्डनीतिः, हयग्रीवोपाख्यानम्
Royal Duty: Protection, Penal Policy, and the Hayagrīva Exemplum
घ्नन्ति चान्यान् नरा राजंस्तानप्यन्ये तथा नरा: । संज्ैषा लौकिकी राजन् न हिनस्ति न हन्यते
ghnanti cānyān narā rājaṁs tān apy anye tathā narāḥ | saṁjñaiṣā laukikī rājan na hinasti na hanyate ||
Vyāsa nói: “Tâu Đại vương, người đời giết kẻ khác, rồi chính họ lại bị kẻ khác giết. Hỡi bậc chúa tể nhân gian, ‘giết’ và ‘bị giết’ chỉ là danh xưng của thế tục. Theo chân lý, không ai thật sự giết, và cũng không ai thật sự bị giết.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse distinguishes conventional speech from ultimate reality: in worldly terms people kill and are killed, but from the standpoint of the imperishable Self (ātman) there is no real slayer and no truly slain. This supports ethical reflection and detachment amid discussions of violence and duty.
Vyāsa addresses a king in the Śānti Parva’s instruction-setting, explaining the recurring cycle of violence in human society and reframing it through a metaphysical lens: ‘killing’ is a common-world label, while the deeper truth denies ultimate destruction of the Self.