Shloka 5
Adhyāya 249 — Mṛtyu-prādurbhāvaḥ (The Manifestation of Death) / Restraint of Tejas and Ordered Saṃhāra
तानि सर्वाणि संधाय मन:षष्ठानि मेधया । आत्मतृप्त इवासीत बहुचिन्त्यमचिन्तयन्,मनसहित सम्पूर्ण इन्द्रियोंको बुद्धिके द्वारा स्थिर करके बहुत-से चिन्तनीय विषयोंका चिन्तन न करते हुए अपनी आत्मामें तृप्त-सा होकर निश्चिन्त और निश्चल हो जाय
tāni sarvāṇi sandhāya manaḥ-ṣaṣṭhāni medhayā | ātma-tṛpta ivāsīt bahu-cintyam acintayan ||
Vyāsa nói: Khi đã thu nhiếp và làm cho vững vàng mọi năng lực ấy—tâm là căn thứ sáu cùng với các giác quan—nhờ sức của trí phân biệt, người ấy an trú như thể đã mãn nguyện trong Tự Ngã. Không chạy theo muôn điều đáng nghĩ, người ấy thoát khỏi sự toan tính bất an, lặng yên và bất động, vững lập ở nội tâm.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches inward stabilization: collect the senses and mind into unity through discernment (medhā), and rest in self-contentment (ātmatṛpti). Ethical clarity arises when one stops compulsive engagement with countless objects of worry and desire, becoming steady, unagitated, and self-possessed.
Vyāsa describes a person (contextually, a contemplative or disciplined figure) withdrawing the scattered powers of perception and thought, fixing them through intelligence, and abiding in a state of calm self-satisfaction—no longer chasing or elaborating upon the many thinkable concerns that ordinarily disturb the mind.