Shloka 23
नैतज्ज्ञात्वा पुमान् स्त्री वा पुनर्भवमवाप्तुते । अभवप्रतिपत्त्यर्थमेतद् धर्म विधीयते,पुरुष हो या स्त्री, इस ब्रह्मको जान ले तो उसका पुनः इस संसारमें जन्म नहीं होता। अपुनर्भवस्थिति प्राप्त करनेके लिये ही इस ब्रह्मज्ञानरूप धर्मका विधान किया गया है
vyāsa uvāca | na etaj jñātvā pumān strī vā punarbhavam avāptute | abhava-pratipatti-artham etad dharma vidhīyate |
Vyāsa nói: Dù là nam hay nữ, ai thật sự biết (Brahman) này thì không còn thọ sinh trở lại. Kỷ luật gọi là dharma được chế định chính vì mục đích chứng đạt trạng thái “không còn trở thành nữa”—tự do khỏi sự tồn tại thế tục về sau.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Brahman-realization (true knowledge of the ultimate reality) ends punarbhava—one no longer returns to repeated birth. The dharma being taught here is framed as a means to attain 'abhava', the cessation of further becoming, i.e., liberation.
In the Śānti Parva’s instruction on liberation-oriented dharma, Vyāsa states a universal eligibility point (man or woman) and clarifies the purpose of the teaching: it is prescribed not merely for social order but to lead the seeker to freedom from rebirth through Brahman-knowledge.