Shloka 173
कामद्रुम-रूपकः तथा शरीर-पुर-रूपकः
The Desire-Tree and the Body-as-City Metaphors
न तर्कशास्त्रदग्धाय तथैव पिशुनाय च । जो वेदका विद्वान् न हो
na tarkaśāstra-dagdhāya tathaiva piśunāya ca | yo vedakaḥ vidvān na bhavet, anugata-bhakto na bhavet, doṣa-dṛṣṭi-rahito na bhavet, sarala-svabhāvo na bhavet, ājñākārī na bhavet; tarkaśāstra-nindayā nindayā yasya hṛdayaṃ dagdhaṃ rasa-śūnyaṃ jātaṃ, yaś ca pareṣāṃ piśunatāṃ karoti—tādṛśebhyo ’sya jñānasya upadeśo na yuktaḥ ||
Vyāsa nói: “Giáo pháp này không nên truyền dạy cho kẻ có tâm đã bị thiêu khô bởi lối lý luận hiếu tranh biện, cũng không nên dạy cho kẻ hay nói xấu. Nếu một người không thật sự uyên học, không phải kẻ theo đạo tận tín, không thoát khỏi thói soi lỗi, không có tính chất đơn sơ chân thật, không biết vâng lời—lại còn vì cứ mãi chê bai và cãi cọ về khoa luận lý mà nội tâm trở nên cháy rụi, mất hẳn vị của chân lý, đồng thời vẫn ưa đâm thọc sau lưng—thì đem tri kiến này mà chỉ dạy cho người ấy là điều không thích đáng.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Sacred or liberating knowledge should be given only to a fit recipient: one who is genuinely learned, devoted, straightforward, obedient, and free from habitual fault-finding and slander. Mere argumentative cleverness that dries up the heart is treated as disqualifying.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vyāsa lays down criteria for transmitting higher instruction, warning that people consumed by polemical logic and backbiting are not suitable students for this teaching.