Shloka 11
सूक्ष्मभूत-भूतात्मविज्ञानम्
Knowing the subtle principle and the bhūtātman through yoga
येन पूर्णमिवाकाशं भवत्येकेन सर्वदा | शून्यं येन जनाकीर्ण त॑ देवा ब्राह्मणं विदु:
yena pūrṇam ivākāśaṃ bhavaty ekena sarvadā | śūnyaṃ yena janākīrṇaṃ taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ ||
Vyāsa nói: Người nào, luôn an trú trong bản tính bao trùm khắp của mình, dường như chỉ một thân mà làm đầy cả bầu trời như thể đã viên mãn; và người nào, vì không chấp trước, xem cả nơi đông người cũng như chốn trống không—người ấy được chư thiên thừa nhận là bà-la-môn chân thật, kẻ biết Brahman.
व्यास उवाच
Educational Q&A
A true brāhmaṇa is defined not by birth or ritual but by realization and detachment: established in the all-pervading Self, he remains inwardly complete and untouched, seeing even crowded worldly life as empty of binding attachment.
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Vyāsa characterizes the marks of a Brahman-knower: one who abides alone in the universal Self and remains unentangled amid society, thereby earning recognition (even by the gods) as a true brāhmaṇa.