Shloka 15
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
वृद्धबालातुरैर्वेद्यैज्ञातिसम्बन्धिबान्धवै: । मातापितृभ्यां जामीकभ्ि भ्रात्रा पुत्रेण भार्यया
vṛddha-bāla-āturaiḥ vaidyaiḥ jñāti-sambandhi-bāndhavaiḥ | mātā-pitṛbhyāṃ jāmikabhi bhrātrā putreṇa bhāryayā ||
Vyāsa nói: Người gia chủ phải luôn giữ tình yêu đối với chính người vợ của mình, chế ngự các căn, và đừng tìm lỗi trong điều hay của người khác. Người ấy chớ tranh chấp với các tư tế và người chủ lễ, thầy dạy, cậu bên ngoại, khách, người đến nương tựa, người già, trẻ nhỏ, người bệnh, thầy thuốc, người cùng cộng đồng, bà con thân hữu, cha mẹ, phụ nữ trong nhà, anh em, con trai, vợ, con gái và người hầu. Ai từ bỏ sự cãi vã với tất cả những người ấy thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches gṛhastha-dharma: cultivate love and fidelity within marriage, practice sense-restraint (becoming jitendriya), refrain from fault-finding, and renounce quarrels—especially with those who deserve protection, respect, or care (elders, children, the sick, guests, teachers, parents, and dependents). Such restraint and harmony are presented as a means to freedom from sin.
In Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Vyāsa delivers ethical guidance. Here he lists categories of people with whom a householder should not contend, emphasizing social and familial concord as a practical discipline leading to moral purification.