Shloka 20
Adhyātma-krama: Indriya–Manas–Buddhi–Ātman Hierarchy and Citta-Prasāda (आध्यात्मक्रमः)
यच्चेदं प्रभव: स्थान भूतानां संयमो यम: । स्वभावेनैव वर्तन्ते द्वन्द्रसृष्टानि भूरिश:
yaccedaṃ prabhavaḥ sthānaṃ bhūtānāṃ saṃyamo yamaḥ | svabhāvenaiva vartante dvandrasṛṣṭāni bhūriśaḥ ||
Vyāsa nói: “Chính nguyên lý gọi là Thời gian ấy là nguồn gốc và nền tảng an trụ của muôn loài, đồng thời cũng là sự kiềm chế và quyền cai quản của chúng. Trong đó, vô số sinh linh—được sinh ra dưới những điều kiện của các cặp đối đãi—vẫn tồn tại và hành động theo bản tính vốn có của mình.”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Time (Kāla) is presented as the overarching principle that brings beings forth, provides their ground of existence, and regulates them; within this framework, creatures act according to their inherent nature (svabhāva) amid the play of opposites (dvandva).
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Vyāsa explains a metaphysical view: the world of living beings is governed by Time, and the diversity of conduct and experience arises naturally from svabhāva under the conditions of dualities.