Shloka 43
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
पितृन् देवातिथींश्वैव यथावत् ते5भ्यपूजयन् । अवशेषाणि चाश्नन्ति नित्यं सत्यतपोधृता:
pitṝn devātithīṁś caiva yathāvat te 'bhyapūjayan | avaśeṣāṇi cāśnanti nityaṁ satya-tapo-dhṛtāḥ ||
Śakra nói: “Họ kính lễ Pitṛs (các linh hồn tổ tiên), chư thiên và khách đến nhà đúng theo nghi thức; rồi chỉ sau khi đã dâng cúng, họ mới thọ dụng phần còn lại như thức ăn đã được gia trì. Vững bền trong chân thật và khổ hạnh, họ sống với kỷ luật và lòng tôn kính—đặt bổn phận và hiếu khách lên trên sự hưởng dùng của bản thân.”
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a dharmic order of life: honor ancestors, gods, and guests first, and only then consume what remains as sanctified food. Ethical living is framed as truthfulness (satya), disciplined restraint (tapas), and prioritizing duty and hospitality over personal desire.
Śakra describes the conduct of exemplary people: they perform proper worship and hospitality—offering to Pitṛs, deities, and guests—and then eat only the remainder. Their character is summarized as consistently truthful and austere.