Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

कालनिर्णयः, युगधर्मवर्णनम्, सृष्टिक्रमश्च

Time-Reckoning, Yuga-Dharma, and the Sequence of Creation

काल: सर्व समादत्ते काल: सर्व प्रयच्छति । कालेन विहितं सर्व मा कृथा: शक्र पौरुषम्‌,इन्द्र! काल ही सबको ग्रहण करता है, काल ही सब कुछ देता है तथा कालने ही सब कुछ किया है; अत: अपने पुरुषार्थका गर्व न करो

kālaḥ sarvaṃ samādatte kālaḥ sarvaṃ prayacchati | kālena vihitaṃ sarvaṃ mā kṛthāḥ śakra pauruṣam, indra ||

Śakra (Indra) nói: “Thời gian cuốn đi mọi sự; thời gian cũng ban phát mọi sự. Mọi điều xảy ra đều do Thời gian an bài. Vì thế, hỡi Śakra—hỡi Indra—chớ tự phụ về sức mạnh của chính mình.”

kālaḥTime
kālaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootkāla
FormMasculine, Nominative, Singular
sarvameverything
sarvam:
Karma
TypeAdjective
Rootsarva
FormNeuter, Accusative, Singular
samādattetakes away, seizes
samādatte:
TypeVerb
Rootsam-ā-√dā
FormPresent, Third, Singular, Ātmanepada
kālaḥTime
kālaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootkāla
FormMasculine, Nominative, Singular
sarvameverything
sarvam:
Karma
TypeAdjective
Rootsarva
FormNeuter, Accusative, Singular
prayacchatigives, bestows
prayacchati:
TypeVerb
Rootpra-√yam
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
kālenaby time
kālena:
Karana
TypeNoun
Rootkāla
FormMasculine, Instrumental, Singular
vihitamordained, arranged
vihitam:
TypeVerb
Rootvi-√dhā
FormPast Passive Participle (kta), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
sarvameverything
sarvam:
Karta
TypeAdjective
Rootsarva
FormNeuter, Nominative, Singular
do not
:
TypeIndeclinable
Root
FormProhibitive particle
kṛthāḥdo, make
kṛthāḥ:
TypeVerb
Root√kṛ
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
śakraO Śakra (Indra)
śakra:
TypeNoun
Rootśakra
FormMasculine, Vocative, Singular
pauruṣammanly effort, prowess
pauruṣam:
Karma
TypeNoun
Rootpauruṣa
FormNeuter, Accusative, Singular
indraO Indra
indra:
TypeNoun
Rootindra
FormMasculine, Vocative, Singular

श॒क्र उवाच

K
Kāla (Time)
Ś
Śakra (Indra)
I
Indra

Educational Q&A

The verse teaches humility regarding personal achievement: Time (kāla) both removes and grants all outcomes, so one should not become arrogant about one’s own prowess or agency.

In the Śānti Parva’s reflective discourse, Śakra/Indra voices a philosophical admonition: events and results unfold under the governance of Time, and thus even the powerful should restrain pride in their own strength.