Shloka 12
कालनिर्णयः, युगधर्मवर्णनम्, सृष्टिक्रमश्च
Time-Reckoning, Yuga-Dharma, and the Sequence of Creation
जिसे सदबुद्धि प्राप्त होती है, वह पुरुष उस बुद्धिके द्वारा सारे पापोंको नष्ट कर देता है। पापहीन होनेपर उसे सत्त्वगुणकी प्राप्ति होती है और सत्त्वगुणमें स्थित होकर वह सात््विक प्रसन्नता प्राप्त कर लेता है ।।
śakra uvāca: yasya sadbuddhiḥ prāpyate sa puruṣas tayā buddhyā sarvāṇi pāpāni nāśayati | pāpahīnaḥ san sattvaguṇam avāpnoti, sattvaguṇe sthitaś ca sāttvikīṁ prasannatāṁ labhate || tataḥ tu ye nivartante jāyante vā punaḥ punaḥ | kṛpaṇāḥ paritapyante tair athair abhichoditāḥ || ye mandabuddhayaḥ mānavāḥ sattvaguṇāt bhraśyanti te punar punar asmin saṁsāre jāyante, rajo-guṇa-janitaiḥ kāma-krodhādibhiḥ doṣaiḥ preritāḥ sadā santapyante |
Śakra nói: “Khi con người đạt được chánh trí, người ấy dùng chính trí ấy mà diệt trừ mọi tội lỗi. Khi đã vô tội, người ấy đạt được sattva; an trú trong sattva, người ấy hưởng niềm hoan hỷ thanh tịnh, sāttvic. Nhưng kẻ nào sa sút khỏi trạng thái cao ấy thì phải sinh đi sinh lại. Khốn khổ và tiểu tâm, bị những lực ấy (đam mê và tương tự) xua đẩy, họ luôn bị thiêu đốt bởi khổ đau. Vì vậy, những người trí tuệ u tối trượt khỏi sattva sẽ trở lại sinh hữu thế gian nhiều lần, và do các lỗi lầm sinh từ rajas—dục vọng, sân hận và những thứ khác—mà mãi mãi bị não hại.”
श॒क्र उवाच
Educational Q&A
Right understanding (sadbuddhi) purifies a person by destroying moral demerit; purity leads to the rise of sattva and to serene joy. Losing sattva through dullness and passion results in repeated rebirth and ongoing suffering driven by rajas-born faults like desire and anger.
In Śānti Parva’s instruction on conduct and inner qualities, Śakra (Indra) explains a moral-psychological chain: discernment leads upward to purity and sattvic peace, while falling into rajas through lack of discernment leads to cyclical rebirth and torment.