Shloka 173
Adhyāya 223: Nāradasya Guṇa-kathana
Catalogue of Nārada’s Virtues
इदं च ते5द्य व्यसनं शोचस्याहो न शोचसि । सब दैत्य तुम्हारा मुँह जोहते हुए तुम्हारे ही शासनमें रहते थे। तुम्हारे राज्यमें पृथ्वी बिना जोते-बोये ही अनाज पैदा करती थी। परंतु आज तुम्हारे ऊपर यह संकट आ पहुँचा है। इसके लिये तुम शोक करते हो या नहीं?
idaṃ ca te 'dya vyasanaṃ śocasy āho na śocasi | sarve daityās tava mukhaṃ johatāḥ tavaiva śāsane 'vasan | tava rājye pṛthivī ajoṭā-bījā api dhānyaṃ prasūyate sma | parantu adya tvayi idaṃ saṅkaṭam āpatitam | etad-arthaṃ tvaṃ śocasi vā na vā ?
Śakra nói: “Nay tai ương ấy đã giáng xuống ngươi—ngươi có than khóc vì nó hay không? Xưa kia, hết thảy Daitya đều sống dưới chính quyền cai trị của ngươi, ngước nhìn sắc mặt ngươi để chờ mệnh lệnh. Trong vương quốc của ngươi, đất đai còn tự sinh lúa thóc dù không cày bừa gieo trồng. Vậy mà hôm nay cơn khủng hoảng này lại đổ ập lên ngươi. Hãy nói ta nghe—ngươi có sầu muộn vì điều ấy, hay không?”
शक्र उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts former prosperity and authority with present adversity to prompt reflection on impermanence and the proper response to misfortune. It implicitly tests whether a ruler (or powerful being) understands that fortune changes and whether one meets crisis with discernment rather than complacency.
Śakra (Indra) addresses a figure who once enjoyed unquestioned sovereignty—so much so that the Daityas lived under his rule and the earth yielded abundant grain effortlessly. Indra points out that a crisis has now befallen him and asks directly whether he grieves, pressing him to acknowledge the reversal of fortune.