Shloka 16
Prahlāda–Indra Saṃvāda: Kartṛtva (Agency) and Svabhāva (Nature) in the Causation of Karma
निः:संदिग्धमनीहो वै मुक्त: सर्वपरिग्रहै: । विविक्तचारी लघ्वाशी तपस्वी नियतेन्द्रिय:
niḥsaṃdigdhamanīho vai muktaḥ sarvaparigrahaiḥ | viviktacārī laghvāśī tapasvī niyatendriyaḥ ||
Bhīṣma nói: Người không còn nghi hoặc, không còn bồn chồn mưu cầu; đã xả bỏ mọi sở hữu và ràng buộc; sống ẩn tịch, ăn uống thanh đạm, tu khổ hạnh và chế ngự các căn—người ấy, với tâm kiên định không dao động, chắc chắn chứng đạt Phạm Thiên Tối Thượng (Brahman) không chút ngờ vực.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation and realization of Brahman come through inner discipline: freedom from doubt, renunciation of grasping (parigraha), seclusion from distractions, moderation in food, austerity, and restraint of the senses—culminating in a steady, controlled mind.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma is advising Yudhishthira about the qualities of a true renunciant/aspirant whose disciplined life and unwavering mind lead to certain attainment of the Supreme.