Shloka 4
Adhyāya 214: Tapas Redefined—Perpetual Discipline, Hospitality, and the Ethics of Eating (तपः-निरूपणम्, विघसाशी-अतिथिप्रिय-धर्मः)
नेत्रहीनो यथा होक: कृच्छाणि लभते<ध्वनि । ज्ञानहीनस्तथा लोके तस्माज्ज्ञानविदोडधिका:,जैसे नेत्रहीन पुरुष मार्गमें अकेला होनेपर तरह-तरहके दुःख पाता है, उसी प्रकार संसारमें ज्ञानहीन मनुष्यको भी अनेक प्रकारके कष्ट भोगने पढ़ते हैं; इसलिये ज्ञानी पुरुष ही सबसे श्रेष्ठ है
netrahīno yathā loke kṛcchrāṇi labhate dhvani | jñānahīnas tathā loke tasmāj jñānavidho 'dhikāḥ ||
Bhīṣma nói: “Như người không có mắt, đi một mình trên đường, gặp muôn vàn gian khổ; cũng vậy, trong đời này, kẻ không có tri thức phải chịu đủ thứ khổ đau. Vì thế, người biết đạo lý—bậc hiền trí—là bậc tối thượng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ignorance is like blindness: it makes one vulnerable to repeated hardship. Knowledge (jñāna) is presented as the highest aid for right living, hence the wise are called the foremost.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on right conduct and the foundations of well-being, using a simple analogy (blind traveler) to stress the practical necessity of knowledge.