Shloka 1
Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)
ऑपन-मा_ज बक। अं कऋाा-ज द्वादर्शाधिकद्विशततमो< ध्याय: निषिद्ध आचरणके त्याग
bhīṣma uvāca | pravṛttilakṣaṇo dharmo yathā samupalabhyate | teṣāṃ vijñāna-niṣṭhānām anyat tattvaṃ na rocate ||
Bhīṣma nói: Tâu Đại vương, cũng như những người chuyên tâm vào hành nghiệp tìm thấy sự thỏa mãn nơi dharma mang dấu ấn của đời sống nhập thế, thì những ai an trú vững chắc trong tri kiến chân thật cũng không thấy điều gì đáng ưa ngoài chính tri kiến ấy.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma contrasts two orientations: those committed to action naturally value a dharma of engagement (pravṛtti), while those committed to discriminative knowledge (vijñāna) find ultimate value only in truth itself (tattva), not in alternative goals or pursuits.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma continues a discourse on ethical life and liberation-oriented understanding, explaining how different temperaments—action-centered and knowledge-centered—gravitate toward different forms of dharma.