Shloka 46
Vyaktāvyakta-Viveka and Nivṛtti as Paramā Gati
Manifest–Unmanifest Discrimination and the Supreme Path of Withdrawal
स तु देहाद् यथा देहं त्यक्त्वान्यं प्रतिपद्यते । तथान्यं सम्प्रवक्ष्यामि भूतग्रामं स्वकर्मजम्,वह जीवात्मा जिस प्रकार एक शरीर छोड़कर दूसरा शरीर ग्रहण करता है तथा अपने कर्मोसे उत्पन्न हुआ प्राणिसमुदाय जिस प्रकार अन्य देह धारण करता है, वह सब मैं तुम्हें बतलाता हूँ
sa tu dehād yathā dehaṁ tyaktvānyaṁ pratipadyate | tathānyaṁ sampravakṣyāmi bhūtagrāmaṁ svakarmajam ||
Bhīṣma nói: “Như tự ngã mang thân, rời một thân này mà đạt đến một thân khác, ta cũng sẽ giảng cho ngươi biết: muôn loài hữu tình—sinh khởi tùy theo nghiệp của chính mình—đã đi đến việc thọ nhận một thân khác như thế nào.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches transmigration: the embodied self leaves one body and takes another, and embodiment occurs in accordance with one’s own karma; moral causality governs the conditions of rebirth.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation-oriented topics, Bhishma continues his discourse, announcing that he will explain how beings, shaped by their actions, come to assume new bodies after leaving the old.