Shloka 18
Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha
किंतु परब्रह्म परमात्मा इस प्रकार शरीरका आश्रय लेकर प्रकट होनेपर भी वेदाध्ययनकी भाँति यत्नसाध्य नहीं है; क्योंकि उनका आदि, मध्य और अन्त नहीं है ।।
kintu parabrahma paramātmā evaṁ-vidhaṁ śarīrāśrayaṁ kṛtvā prakaṭībhūto ’pi vedādhyayanavat yatnasādhyo na bhavati; yato ’sya ādir madhyam antaś ca na vidyate. ṛcām ādis tathā sāmnāṁ yajuṣām ādir ucyate; antas tv ādimatāṁ dṛṣṭo na tv ādir brahmaṇaḥ smṛtaḥ.
Bhīṣma nói: Tuy nhiên, Phạm Thiên Tối Thượng, Paramātman, dẫu hiển lộ bằng cách nương vào thân thể, vẫn không phải điều đạt được bằng nỗ lực như việc học Veda; vì Ngài không có khởi đầu, không có đoạn giữa, và không có kết thúc. Người ta nói đến khởi đầu của Ṛk, của Sāman và của Yajus; và cái kết của những gì có khởi đầu thì thấy rõ. Nhưng về Brahman, không hề ghi nhớ một khởi đầu nào.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Brahman/Paramatman is beginningless, endless, and not an object that can be reached merely by the kind of effort used in textual mastery; unlike finite things (and even Vedic corpora, which have identifiable beginnings), the Absolute is beyond temporal sequence and cannot be confined to origin–middle–end.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues teaching about the Supreme Reality. He contrasts the structured, effort-based acquisition of Vedic learning with the transcendence of Brahman, emphasizing that even when the Lord appears embodied, His true nature remains beyond temporal limits.