Shloka 6
Yoga, Nārāyaṇa as Supreme Principle, and the Emanation of Categories
Sāṅkhya-Yoga Outline
यथा हिमवत: पार्श्व॑ पृष्ठ चन्द्रमसो यथा । न दृष्टपूर्व मनुजैर्न च तन्नास्ति तावता
bhīṣma uvāca | yathā himavataḥ pārśvaṁ pṛṣṭhaṁ candramaso yathā | na dṛṣṭapūrvaṁ manuṣyair na ca tan nāsti tāvatā ||
Bhīṣma nói: Như con người xưa nay chưa từng thấy mặt bên kia của dãy Hi-mã-lạp-sơn, cũng chưa từng thấy mặt sau của vầng trăng, nhưng không vì thế mà kết luận rằng những mặt ấy không tồn tại—cũng vậy, Tự Ngã nội tại, bậc chủ tể bên trong ngự trong mọi loài, có bản tính là tri thức và vô cùng vi tế; chỉ vì mắt không thấy mà chớ nói rằng Tự Ngã không có.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Non-perception is not non-existence: the Self (Ātman), present within all beings as the inner ruler and of the nature of consciousness, is too subtle for the eyes; therefore its invisibility cannot be used to deny its reality.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and higher knowledge, Bhishma teaches Yudhiṣṭhira using a concrete analogy (unseen sides of the Himalaya and the moon) to argue that the indwelling Self exists even though it is not directly seen.