Shloka 1
Yoga, Nārāyaṇa as Supreme Principle, and the Emanation of Categories
Sāṅkhya-Yoga Outline
अपन का छा | अफ्-४#-रू- जा तर्याधिकद्विशततमो< ध्याय: शरीर
manur uvāca | yad indriyaiḥ tūpahitaṃ purastāt prāptān guṇān saṃsmarate cirāya | teṣv indriyeṣv apahateṣu paścāt sa buddhirūpaḥ paramaḥ svabhāvaḥ ||
Manu nói: “Nguyên lý ý thức, trước kia từng kết hợp với các giác quan, về sau—sau một thời gian rất dài—vẫn nhớ lại những đối tượng và phẩm tính mà nó đã từng kinh nghiệm. Dẫu các giác quan đã dứt sự tiếp xúc với các đối tượng ấy, sự hồi tưởng vẫn khởi lên, vì các ấn tượng còn được khắc ghi trong trí (buddhi). Do đó, vượt ngoài thân và giác quan, một bản ngã cao hơn, bền vững—kẻ soi sáng nhận thức—được hàm ý.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Memory can arise even when the senses are no longer connected to past objects; therefore recollection depends on impressions (saṃskāras) in buddhi and implies a distinct, enduring conscious self that illuminates cognition beyond body and senses.
Within Bhishma’s Shanti Parva discourse on liberation-oriented dharma, an authoritative citation is introduced: Manu explains how recollection works to support the philosophical claim that the self (ātman) is real and enduring, distinct from the changing body, senses, and mental functions.