Shloka 15
Varāha-avatāra: Viṣṇu’s subterranean intervention and the cosmic nāda (Śānti-parva 202)
उत्पत्तिवृद्धिव्ययसंनिपातै- न युज्यतेडसौ परम: शरीरी । अनेन लिड्जेन तु लिड्रमन्यद् गच्छत्यदृष्ट: फलसंनियोगात्
utpatti-vṛddhi-vyaya-sannipātaiḥ na yujyate ’sau paramaḥ śarīrī | anena liṅgena tu liṅgam anyad gacchaty adṛṣṭaḥ phala-sanniyogāt ||
Bhīṣma nói: “Ngã tối thượng, tuy mang thân, nhưng không hề dính mắc vào các trạng thái sinh ra, lớn lên, suy tàn hay chết. Thế nhưng cá thể vô hình, bị ràng buộc với thân vi tế, lại chuyển sang một sự thọ thân khác do mối liên kết của quả báo phát sinh từ những nghiệp đã làm trước đó.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The highest Self (ātman) is intrinsically untouched by bodily states—birth, growth, decay, and death. Transmigration happens not to the pure Self as such, but to the individual under ignorance, carried along with the subtle body and propelled by the causal linkage of karma and its fruits.
In Śānti Parva’s instruction, Bhīṣma continues his philosophical teaching to Yudhiṣṭhira, explaining how the Self differs from the body and why beings take new bodies: due to ignorance and the binding force of past actions’ results.