Shloka 24
प्रजापतयः देवगणाश्च दिशि-दिशि स्थिताः ऋषयः
Prajāpatis, Deva-Groups, and the Ṛṣis Assigned to the Directions
मत्स्यो यथा स्रोत इवाभिपाती तथा कृतं पूर्वमुपैति कर्म । शुभे त्वसौ तुष्यति दुष्कृते तु नतुष्यते वै परम: शरीरी
matsyo yathā srota iva abhipātī tathā kṛtaṃ pūrvam upaiti karma | śubhe tv asau tuṣyati duṣkṛte tu na tuṣyate vai paramaḥ śarīrī ||
Bhīṣma nói: “Như con cá bị dòng nước cuốn đi, con người cũng bị sức mạnh của những nghiệp đã làm trước đó đẩy đưa. Thế nhưng, đang bị cuốn trong dòng chảy của nghiệp, tự ngã mang thân—vốn thật là tối thượng—lại vui mừng khi quả thuận đến và sầu khổ khi quả nghịch gặp. Chính phản ứng ấy là dấu hiệu của mê lầm.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Past actions propel the embodied being like a current carries a fish; wisdom lies in not being mentally elated by pleasant outcomes or crushed by painful ones, recognizing such reactive satisfaction and distress as delusion.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma teaches Yudhishthira using a vivid metaphor to explain how beings are driven by prior karma and why one should cultivate equanimity toward the fruits that inevitably arise.