मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! शास्त्रोंमें मनुष्यके लिये अध्यात्मके नामसे जिसका विचार किया जाता है, वह अध्यात्मज्ञान क्या है और कैसा है? यह मुझे बताइये ।। कुतः सृष्टमिदं विश्व ब्रह्मन् स्थावरजज्भमम् | प्रलये कथमभ्येति तन्मे वक्तुमिहाहसि,ब्रह्म! इस चराचर जगत्की सृष्टि किससे हुई है और प्रलयकालमें इसका लय किस प्रकार होता है; इस विषयका मुझसे वर्णन कीजिये
yudhiṣṭhira uvāca—pitāmaha! śāstreṣu manuṣyasya yac cādhyātma-nāmnā vicāryate, tad adhyātma-jñānaṁ kiṁ kīdṛśaṁ ca? tan me brūhi. kutaḥ sṛṣṭam idaṁ viśvaṁ brahman sthāvara-jaṅgamam? pralaye katham abhyeti? tan me vaktum ihārhasi.
Yudhiṣṭhira thưa: “Bạch Tổ phụ! Trong kinh điển có một giáo pháp dành cho con người được gọi là ‘adhyātma’. Vậy tri kiến tâm linh ấy rốt cuộc là gì, và bản tính của nó ra sao? Xin Người chỉ dạy cho con. Ôi bậc Bà-la-môn! Toàn thể vũ trụ này—cả bất động lẫn hữu động—được tạo thành từ đâu? Và đến thời kỳ tiêu hoại, nó trở về nguồn bằng cách nào? Người thật xứng đáng giải bày điều ấy cho con.”
युधिछिर उवाच