Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

जापक–इक्ष्वाकु–सत्यविवादः

The Jāpaka, Ikṣvāku, and the Dispute on Truth and Merit

उज्छवृत्तिर्गुहस्थो यः स्वधर्माचरणे रत: । त्यक्तकामसुखारम्भ: स्वर्गस्तस्य न दुर्लभ:,जो गृहस्थ ब्राह्मण अपने धर्मके आचरणमें तत्पर हो उज्छवृत्तिसे (खेत या बाजारमें बिखरे हुए अनाजके एक-एक दानेको बीनकर) जीविका चलाता है तथा काम-सुखका परित्याग कर देता है, उसके लिये स्वर्ग कोई दुर्लभ वस्तु नहीं है

ujchavṛttir guhāstho yaḥ svadharmācaraṇe rataḥ | tyaktakāmasukhārambhaḥ svargas tasya na durlabhaḥ ||

Bharadvāja nói: Vị gia chủ sống bằng cách mót nhặt—nuôi thân bằng phần còn sót lại—chuyên tâm thực hành bổn phận của mình, và đã từ bỏ những việc khởi lên vì khoái lạc ái dục, thì đối với người ấy, cõi trời chẳng hề khó đạt.

उच्छवृत्तिःone whose livelihood is by gleaning (scattered grains)
उच्छवृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootउच्छवृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
गृहस्थःhouseholder
गृहस्थः:
Karta
TypeNoun
Rootगृहस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वधर्माचरणेin the practice of one’s own duty
स्वधर्माचरणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वधर्माचरण
FormNeuter, Locative, Singular
रतःengaged, devoted
रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootरत
FormMasculine, Nominative, Singular
त्यक्तकामसुखारम्भःhaving abandoned undertakings for sensual pleasure
त्यक्तकामसुखारम्भः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्यक्तकामसुखारम्भ
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
Karta
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यfor him / of him
तस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Genitive, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
दुर्लभःhard to obtain
दुर्लभः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्लभ
FormMasculine, Nominative, Singular

भरद्वाज उवाच

B
Bharadvāja

Educational Q&A

A householder can attain high spiritual reward by faithfully practicing svadharma with extreme simplicity (ujchavṛtti) and by renouncing pleasure-driven undertakings; inner discipline, not prosperity, is presented as the decisive factor.

In the didactic discourse of the Śānti Parva, Bharadvāja states a normative rule: he describes an ideal gṛhastha who lives by gleaning and restrains sensual pursuits, and he declares that such a person’s attainment of svarga is easy.